محدودیت‌های ارزی دولتی مانع صادرات پسته

محدودیت‌های ارز دولتی مانع صادرات پسته

به گزارش کی‌ نیا به نقل از انجمن پسته ایران، از آغاز مهرماه تا پایان آذرماه ۱۴۰۱، از کل موجودی ۱۲۱ هزار تنی پسته در دسترس، معادل ۳۰ هزار تن به مصرف رسیده‌است؛ از این میزان، ۲۶ هزار تن پستۀ معادل خشک در پوست صادر شده و تخمین زده می‌شود که ۴ هزار تن پسته در داخل ایران به فروش رسیده‌باشد.
حجم صادرات پسته ایران در طول سه ماه اول سال محصولی ۱۴۰۲-۱۴۰۱، حدود ۲۱ درصد از تخمین موجودی اول سال محسوب می‌شود. سهم صادرات در مدت مشابه سال گذشته ۳۷ درصد از موجودی اول سال بود. سهم صادرات سه ماهۀ امسال بیانگر کاهشی ۱۶ درصدی نسبت به سال قبل در مدت مشابه است.
علی‌رغم تعدیل شدن نسبی قیمت‌ها در بازار به دنبال افزایش نرخ دلار و بهبود تقاضا از طرف مشتریان خارجی، عرضه پسته از ایران همچنان محدود است؛ اختلاف شدید نرخ ارز نیمایی و بازار آزاد مانع از فعالیت جدی صادرکنندگان شده‌است.
مانده‌ محصول پسته ایران در پایان آذر ۱۴۰۱، پس از کسر برآورد مصرف داخل و میزان صادرات، ۹۱ هزار تن تخمین‌زده می‌شود.

ارز نیمایی که عموما نرخی پایین تر از ارز آزاد دارد صرفا از طریق سامانه نیما و طی شرایط و ضوابطی ویژه و صرفا توسط واردکنندگان قانونی با طی کردن مدارج و مراحل معین شده بانک مرکزی قابل دریافت می باشد در واقع این ارز مختص واردکنندگان کالاهای مصرفی مجاز است. محل تامین ارز در این سامانه نیز ارزهای حاصل از صادرات است که مجددا با نرخ نیما و از طریق صرافی های مجاز در نقش کارگزار به صادرکنندگان پرداخت می گردد لذا این ارز برای عموم مردم قابل دسترسی نیست و امکان دریافت و استفاده از آن برای مصارف شخصی میسر نمی باشد. در برابر ارز آزاد قرار دارد که از طریق دلالان یا برخی صرافی ها و مراجع دیگر قابل تهیه است و نرخی به مراتب بالاتر از ارز نیمایی داشته و قابل مصرف در کلیه مصارف شخصی خریدار می باشد.

۷۰ درصد صادرات خشکبار خوابیده و ۸۰ درصد بازارها را از دست داده‌ایم

تولید انواع محصولات باغی در حالی طی سالهای اخیر با نوسان هایی مواجه بوده که باغداران از یک سو با بحران آبی درگیر هستند و از سوی دیگر با توجه به آفات و بیماری های مختلف و گرانی سموم کشاورزی میزان تولید آنها تحت شعاع قرار گرفته است. با این وجود در بحث تولید خشکبار که از محصولات باغی همچون پسته، کشمش، خرما، بادام و دیگر محصولات باغی تشکیل می شود هنوز هم شرایط خوب است. با این وجود در بحث بازارهای صادراتی طی سال جاری صادرکننده های این بخش با مشکلاتی مواجه هستند و همین امر موجب شده صادرات در این بخش مثل سابق نباشد.

به طوری که رئیس اتحادیه صادر کنندگان خشکبار کشور خبر از تعطیلی ۶ماهه صادرات این محصولات می دهد و می گوید به واسطه اختلافی که با بانک مرکزی داریم طی شش ماه گذشته صادرات خشکبار تقریبا به صفر رسیده است. با این وجود وی امیدوار است با روی کار آمدن فرزین، رئیس جدید بانک مرکزی صادر کنندگان این بخش بتوانند این اختلاف را حل کنند و صادرات را از سر بگیرند.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان خشکبار کشور در خصوص جزئیات اختلاف این صنف با بانک مرکزی می گوید: همانطور که می دانید در این حوزه صادر کننده ها بر اساس دلار آزاد از باغداران محصول خریداری می کنند و سپس کالای خریداری شده را صادر می کنند. بعد از ۴-۵ ماه که پول وصول می شود بانک مرکزی می گوید باید آن را به سامانه نیما بدهید آن هم در شرایطی که الان تفاوت آزاد با نیمایی به ۱۰ تا ۱۲هزار تومان رسیده است و لذا چون برای صادر کننده مقدور نیست این تفاوت قیمتی را بپردازند بنابراین صادرات را متوقف کرده اند.

وی خاطر نشان کرد: در حال حاضر افرادی که کارت بازرگانی یکبار مصرف دارند صادر می کنند و ارز آن را می گیرند و هیچ سازمان یا نهادی هم توان ردیابی آنها را ندارد که بخواهند تعهد ارزی را انجام بدهند اما صادر کننده های این بخش صادرات را متوقف کرده اند. به این ترتیب از سال گذشته تا الان تقریبا ۷۰درصد صادرات خشکبار خوابیده است و در حال حاضر تقریبا تا ۸۰درصد بازارهای صادراتی را از دست داده ایم. اصلی ترین بازارهایی که پیش از این حضور داشته ایم حال دیگر در آن حضور نداریم کشورهای اروپایی هستند.

پیمان ارزی را از روی کالاهای کشاورزی و خشکبار بردارید تا صادرات از سر گرفته شود

وی در خصوص اینکه عدم صادرات خشکبار مانند سابق چه تاثیری بر بازار داخل گذاشته است نیز می گوید: همانطور که می دانید تورم به اصطلاح ۴۵درصدی که بانک مرکزی اعلام می کند روی همه محصولات و کالاها بوده و منحصر به خشکبار نبوده است. به طوری که الان حتی تورم پیاز و سیب زمینی بیشتر از خشکبار بوده و به تبع این تورم موجب افزایش قیمتها شده است. از طرفی برای کشاورز هم صرفه ندارد چون هزینه تولید بالا است و نسبت به سالهای قبل باید هزینه های بالاتری برای تولید همان محصولات پرداخت کند. لذا نمی توان به کشاورز اصرار کرد که جنس خود را ارزانتر بفروشد و در نهایت وقتی محصول توسط صادر کننده ها خریداری نشود روی دست کشاورز می ماند و سال بعد تولید را کاهش می دهد.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان خشکبار کشور همچنین در پاسخ به این سوال که بانک مرکزی چه اقدامی باید انجام دهند تا صادرات خشکبار مجددا آغاز می شود و به رویه سابق خود برگردد، گفت: ما الان مدتی است می گویم پیمان ارزی را باید از روی کالاهای کشاورزی و خشکبار بردارند آن هم در شرایطی که گفته می شود هنوز هم برای واردکننده های برخی کالاهای به اصطلاح لوکس سوبسید می دهند! مساله اینجا است که از ما صادرکنندگان می خواهند که ارز را به نرخ ۲۸هزار تومان به بانک مرکزی بدهیم که آنها هم بدهند برای واردات برخی کالاهای دیگر! در واقع برخلاف دنیا که به صادر کننده سوبسید می دهند در اینجا به وارد کننده ها سوبسید می دهیم.

وی در پاسخ به این سوال که کاهش ارسال خشکبار ایران به بازارهای صادراتی آیا در قیمتهای جهانی اثرگذار است یا خیر می گوید: خیر چون ما تنها صادر کننده این حوزه نیستیم و رقبای گردن کلفتی داریم. به عنوان مثال الان ایالات متحده ۴ تا ۵ برابر ما پسته تولید می کند و بازارهای جهانی را تامین می کند. همچنین کشمش مورد نیاز بازارهای جهانی را الان ترکیه به راحتی تامین می کند و محصول خرما نیز کشورهای عربی اصلی ترین بازیگران حوزه محسوب می شوند و بازار را به خوبی تامین می کنند.

مساله اینجا است که خریداران بین المللی که به انتظار ما نمی نشینند تا محصول به بازار بدهیم بلکه براحتی محصولات دیگر کشورها را حتی با نرخ های پایین تر خریداری می کنند. در واقع به همین راحتی جای ما توسط دیگر تولیدکننده های مطرح در حوزه خشکبار گرفته می شود که بازپس‌گیری این بازارها نیز قطعا کار سختی خواهد بود.

برای اطلاع از اخبار صنایع کالاهای تند مصرف (FMCG) و صنعت آجیل و خشکبار ایران در خبرنامه ما عضو شوید.

close